Vrouwenopvang en detentie
Hoe ga je om met genderidentiteit in plekken die juist op sekse zijn gescheiden?
Vrouwengevangenissen zijn single-sex ruimtes: de Penitentiaire beginselenwet bepaalt dat mannelijke en vrouwelijke gedetineerden gescheiden worden ondergebracht (bron). Genderbeleid roept de vraag op hoe in detentie en in de vrouwenopvang met genderidentiteit wordt omgegaan.
Het gaat om een afweging tussen de erkenning van transgender personen en de veiligheid en het gevoel van veiligheid van vrouwen in kwetsbare situaties.
De praktijk
Voor detentie heeft de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid de werkwijze in maart 2026 aan de Tweede Kamer beschreven. Er is geen regeling die specifiek voorschrijft waar een transgender persoon geplaatst moet worden. De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) gaat in beginsel uit van het formele geslacht, zoals vermeld in het paspoort of identiteitsbewijs. Is bekend dat iemand transgender is of in transitie is, dan past DJI maatwerk toe. Daarbij wegen onder meer fysieke kenmerken, de veiligheid van de gedetineerde, van medewerkers en van medegedetineerden, zorgbehoeften en de eigen voorkeur van de betrokkene mee (bron, bron).
DJI registreert niet of iemand transgender is en schat dat het om enkele personen per jaar gaat (bron).