Zelfidentificatie
Bij zelfidentificatie bepaalt iemand zelf, zonder medische of psychologische toets, welk geslacht in de burgerlijke stand wordt geregistreerd.
Waar het om gaat
Sinds 1 juli 2014 kan een transgender persoon van zestien jaar of ouder in Nederland de geslachtsregistratie laten wijzigen met een deskundigenverklaring, zonder tussenkomst van de rechter. Een wetsvoorstel uit 2021 wilde die verklaring schrappen en wijziging via de rechtbank ook mogelijk maken voor kinderen jonger dan zestien jaar (bron). Het voorstel was omstreden. Nadat de Tweede Kamer daar tweemaal per motie om had gevraagd, heeft het kabinet het wetsvoorstel ingetrokken; de intrekkingsbrief is gedateerd 11 augustus 2025 en op 13 januari 2026 door de Kamer ontvangen (bron). De deskundigenverklaring is daarmee nog steeds vereist.
De beleidsvraag
Het debat draait om de vraag hoe de juridische erkenning van genderidentiteit zich verhoudt tot wetgeving en voorzieningen die op sekse zijn gebaseerd, en welke waarborgen nodig blijven.
Artikelen over dit onderwerp
21 augustus 2026
Wetsvoorstel voor zelfidentificatie definitief ingetrokken
Het kabinet trok het wetsvoorstel in dat de deskundigenverklaring bij wijziging van de geslachtsregistratie wilde schrappen, na twee moties van een Kamermeerderheid. De intrekkingsbrief van 11 augustus 2025 bereikte de Tweede Kamer op 13 januari 2026. Daarmee komt voorlopig een einde aan de route naar zelfidentificatie op eigen verklaring.
20 augustus 2026
Zelfidentificatie in cijfers: wat de biologie laat zien
Een analyse van de cijfers achter de inmiddels ingetrokken Nederlandse zelfidentificatiewet: hoe vaak wijkt geslacht werkelijk af, en wat zou het loslaten van de deskundigenverklaring betekenen voor vrouwenrechten en -ruimtes?
20 augustus 2026
India voor het Hooggerechtshof: zelfidentificatie zou minstens 169 wetsartikelen onwerkbaar maken
De Indiase regering verdedigt voor het Hooggerechtshof een wetswijziging die een medische toets invoert voor transgender personen. De Solicitor General voert aan dat onbeperkte zelfidentificatie minstens 169 wetsartikelen onwerkbaar zou maken, en noemt erfrecht en sekse-gescheiden toiletten als voorbeeld.
20 mei 2026
De Transgenderwet: stand van zaken
Het wetsvoorstel om de deskundigenverklaring te schrappen is in augustus 2025 ingetrokken, na twee moties van de Tweede Kamer. De deskundigenverklaring en de leeftijdsgrens van zestien jaar gelden nog.
30 april 2026
Zelfidentificatie in andere landen
Ierland, Denemarken en Argentinië voerden zelfidentificatie in; het Schotse wetsvoorstel werd door de Britse regering tegengehouden. Hoe verschillen die wetten van elkaar?